این تویوتا دیگر آن تویوتا نیست

خبر بسیار ساده بود (+): «تویوتا مانند قبل، پرفروش‌ترین خودرو جهان شد و فولکس‌ واگن هم‌چنان عقب ماند و در جایگاه دوم قرار گرفت.»

در سال ۲۰۲۱ و در دوران همه‌گیری #کرونا تویوتا توانست تعداد خودروهای تولیدی خود را حدود ۱۰٪ افزایش دهد. در حالی که تعداد خودروهای تولیدی فولکس واگن ۵٪ کاهش یافت. بنابراین می‌توان گفت شکاف بین تویوتا و فولکس واگن در سال ۲۰۲۱ عمیق‌تر شد.

فولکس واگن تنها شرکتی نبود که در دوران کرونا آسیب دید. توقف فعالیت کارخانه‌ها و کاهش ساعت کار آن‌ها در جنوب شرق آسیا باعث شد سراسر جهان با کمبود تراشه‌های الکترونیکی مواجه شود. چنان‌که BMW ناگزیر بخشی از خودروهای خود را بدون صفحه نمایش لمسی عرضه کرد!

اما چرا فشار کرونا تویوتا را کمتر از خودروسازان دیگر آزار داد؟

ماجرا به سال ۲۰۱۱ باز می‌گردد. سالی که ژاپن، زلزله و سونامی شدیدی را تجربه کرد و در پی آن، فاجعه‌ٔ اتمی فوکوشیما هم روی داد. تویوتا از آن زمان متوجه شد که موج جدیدی از ابهام‌ها در دنیا به وجود آمده و باید انبارهای خود را پُرتر از قبل نگه دارد (+).

خط تولید تویوتا

ما تویوتا را با تولید ناب (Lean Manufacturing) و تلاش برای پایین نگه داشتن موجودی انبار می‌شناسیم. تصویری که در دههٔ ۹۰ شکل گرفت و هنوز هم در بسیاری از دانشگاه‌های ایران و جهان تدریس می‌شود.

اما تویوتای قرن بیست‌و‌یکم، به نتیجه رسیده که در دنیای جدید، انبارهای پُرتر می‌تواند مفیدتر باشد. یکی از نگرانی‌های تویوتا در تمام این سال‌ها، گرمایش زمین بوده و مدیران تویوتا معتقد بوده‌اند که گرمایش زمین می‌تواند طوفان‌ها و زلزله‌ها و سیل‌های پیش‌بینی‌ نشده ایجاد کند. اگر چه هیچ‌يک از این‌ها بعد از سال ۲۰۱۱ و در دههٔ اخیر اتفاق نیفتاد، اما سیاست تویوتا و فشار آوردن به تأمین‌کنندگان برای پر نگه داشتن انبارها، باعث شد تویوتا بهتر بتواند از عهدهٔ بحران پیش‌بینی‌نشده‌ای مثل کرونا برآيد.

البته نمی‌توان گفت تویوتا از اصول Lean دور شده است. Lean بیشتر بر کاهش اتلاف تأکید می‌کند و وقتی ابهام داریم، انباشته کردن انبارها دیگر اتلاف محسوب نمی‌شود.

اما شاید بهتر باشد دانشگاه‌های ایران و جهان در سال‌های پیش رو، هنگام حرف زدن از تویوتا، بیش از تأکید بر برنامه‌های Just-in-Time و Zero Inventory (موجودی صفر انبار)، دربارهٔ مفهوم Business Continuity Plan (برنامه‌ٔ حفظ پیوستگی کسب و کار در شرایط بحران) صحبت کنند. BCP نام برنامه‌ای است که در سال ۲۰۱۱ آغاز شد و نتیجه‌اش در سال ۲۰۲۱ تویوتا را از سایر رقبایش جلو انداخت.

توضیح: افزایش سطح انبارها صرفاً یکی از بخش‌های BCP است و در آن برنامه بخش‌های دیگری مانند تأمین انرژی از منابع مختلف هم مد نظر بوده است.

استراتژی

اگر با مفهوم مدیریت ناب (Lean Management) و تولید ناب (Lean Production) آشنا نیستید، پیشنهاد می‌کنیم درس مربوط به این موضوع را در متمم بخوانید:

مدیریت ناب

#صنایع جهان #صنعت خودرو

تغییرات ظاهر BMW در طول زمان | تغییر در عین حفظ هویت

اکانت Apex Fibers در پینترست، از علاقه‌مندان صنعت خودرو، نموداری از تغییرات چراغ‌ها و جلوی پنجرهٔ کلاس‌های مختلف BMW را در طول زمان ترسیم کرده است. این نمودار، جدا از این‌که می‌تواند برای علاقه‌مندان به صنعت خودرو و شرکت BMW جذاب باشد، نکتهٔ آموزندهٔ دیگری را هم در خود دارد.

با وجودی که طی چند دهه، ظاهر خودروهای BMW (از جمله چراغ‌ها و جلوی پنجره) کاملاً‌ تغییر کرده، هویت کلی BMW در طراحی حفظ شده است.

چراغ جلو بی ام و

اگر چه در این‌جا صرفاً با یک نماد ظاهری روبه‌رو هستیم، اما بسیاری از صاحب‌نظران، این پیوستگی در طول زمان را برای جنبه‌های دیگر هویت برند هم تعریف می‌کنند.

البته گاهی اوقات برخی برندها خود را از ریشه بازتعریف کرد‌ه‌اند (نوکیا از صنعت کاغذ و لاستیک به سمت برق و الکترونیک حرکت کرد). اما تا برندها به اجبار وادار به چنین تحولی نشوند، ترجیح می‌دهند پیوستگی هویت خود را حفظ کنند.

چون پیوستگی هویت باعث می‌شود محصولات جدید یک برند برای مشتریان آن آشنا باشند و این آشنایی هم حس اصالت را القا می‌کند و هم اعتماد و اطمینان مشتری را به محصول افزایش می‌دهد.

برندسازی | هویت برند

ما در مجموعه درس‌های برندسازی متمم، تغییر هویت بصری شیائومی را هم به عنوان یک کیس بررسی کرده‌ایم که مطالعهٔ آن می‌تواند جالب و آموزنده باشد:

آیا شیائومی در تغییر هویت بصری خود موفق بوده؟

#صنعت خودرو

اثر گربه ماهی | چین چگونه خودروسازهای خود را تقویت می‌کند؟

داستانی وجود دارد که بر اساس آن، یک ماهی‌گیر نروژی برای این‌که ماهی‌هایش سرحال و باانرژی بمانند و در لحظهٔ تحویل به مشتریان، طعم بهتری داشته باشند، یک گربه ماهی را در مخزن ماهی‌های ساردین نگهداری می‌کرده تا ساردین‌ها را تعقیب کند و ماهی‌ها سرزندگی خود را از دست ندهند.

اگر چه شواهد چندانی در تأیید چنین داستانی وجود ندارد، اما اثر گربه ماهی در استراتژی و مدیریت کسب و کار بسیار شناخته‌‌شده است و در بسیاری از نوشته‌ها و تحلیل‌های مدیریتی به آن اشاره می‌شود.

این اصطلاح را چند سال قبل آقای میائو وی وزیر اسبق صنایع چین به کار برد (+). او گفت رشد صنعت خودروهای برقی چینی برای ما بسیار مهم است. به همین علت، به اثر گربه ماهی نیاز داریم و شرکت تسلا می‌تواند در چین چنین نقشی را ایفا کند.

با این انگیزه، چین زمین ارزان در اختیار تسلا قرار داد و معافیت‌های مالیاتی متعددی هم برای آن در نظر گرفت و برخلاف قاعدهٔ رایج،‌ از این‌که چینی‌ها در این شرکت خارجی سهمی داشته باشند صرف‌نظر کرد و اجازه داد ۱۰۰٪ مالکیت تسلا در اختیار خارجی‌ها قرار داشته باشد.

اکنون بعد از چند سال به نظر می‌رسد اثر گربه ماهی به خوبی عمل کرده و ضمن این‌که تسلا به بازیگری ارزشمند در صنعت خودرو چین تبدیل شده، خودروسازهای چینی هم سرعت و انگیزهٔ بیشتری برای تولید خودروهای برقی کسب کرده‌اند (+).

استراتژی گربه ماهی را می‌توان متضاد استراتژی حمایت گلخانه‌ای دانست که در آن دولت‌ها دیواری به دور خود و صنایع‌شان می‌کشند و به عنوان حمایت از صنایع داخلی، آن‌ها را در مسیر فرسودگی و زوال قرار داده و به سمت نابودی می‌‌برند.

استراتژی گربه ماهی

ایلان ماسک در افتتاحیهٔ تسلا در شانگهای – عکس از رویترز

#صنایع جهان #صنعت خودرو

 

خودرو الکتریکی لوسید ایر | رقابتی غیرضروری در اثر رفتارهایی نادرست

اخیراً شرکت لوسید موتورز با عرضهٔ یک خودرو سدان لوکس در بازار خودروهای الکتریکی خبرساز شده است. خودرویی که مدل S تسلا در مقابل آن حرف چندانی برای گفتن ندارد.

احتمالاً کلیپ‌های تبلیغاتی آن را دیده‌اید و اگر هم ندیده‌اید، کلیپ کوتاه زیر می‌تواند شما را با آن آشنا کند:

دربارهٔ لوسید موتورز و خودرو الکتریکی لوکس لوسید ایر بسیار می‌توان گفت. از سرمایه‌گذاری سنگین عربستان سعودی در این شرکت آمریکایی تا خودرویی که با قیمت متعارف، توانایی بیش از ۱۰۰۰ اسب بخار را عرضه کرده و می‌تواند با یک بار شارژ حدود ۸۴۰ کیلومتر راه برود.

اما حاشیه‌ای در مورد لوسید موتورز وجود دارد که می‌تواند برای ما آموزنده باشد. لوسید موتورز را پیتر راولینسون به شرکتی تبدیل کرده است که ما امروز می‌شناسیم. این شرکت از سال ۲۰۰۷ تأسیس شده بود، اما پس از این‌که راولینسون در سال ۲۰۱۳ به آن پیوست، تحولی بزرگ را تجربه کرد و اکنون توانسته نخستین گام‌های موفق خود را در بازار خودرو بردارد.

جالب این‌جاست که پیش از این راولینسون در سال ۲۰۰۹ به عنوان مهندس ارشد تیم تسلا ملحق شده بوده و به ایلان ماسک گفته بود هر آن‌چه برای خودروهای الکتریکی انجام داده‌ای باید دور بریزی و من از صفر همه چیز را بسازم تا یک خودرو ارزشمند عرضه شود و حاصل این پیشنهاد، طراحی و عرضهٔ مدل S تسلا بود.

اما ایلان ماسک ظاهراً چندان با راولینسون مهربان نبوده یا اختیارات کافی را به او نداد و در نهایت راولینسون تسلا را به مقصد لوسید موتورز ترک کرد.

اگر چه لوسید موتورز هنوز رقیبی جوان برای تسلا است، اما بسیاری از افراد آن را رقیبی جدی می‌دانند. آن‌قدر جدی که ایلان ماسک مجبور شد ادعا کند «راولینسون هرگز مهندس طراح در تسلا نبوده است.»

نشریات بسیاری این حرف ایلان ماسک را به سخره گرفتند. خصوصاً این‌که آرشیو تمام صفحات تسلا که قبلاً راولینسون را معرفی کرده بود هنوز موجود است (+).

به نظر می‌رسد اگر ایلان ماسک کمی رفتارها و تصمیم‌های خود را تغییر می‌داد و می‌توانست عضو کلیدی‌اش را حفظ کند، امروز با یک «رقیب غیرضروری» روبه‌رو نبود.

اگر چند دقیقه وقت دارید، فرصت خوبی است تا به صفحهٔ داستان کسب و کار در متمم هم سر بزنید و یکی از مطالب را انتخاب کنید و بخوانید:

داستان کسب و کار

#صنایع جهان #صنعت خودرو #ویدئو

آيا تصوری از ارزش بازار تسلا دارید؟

در حال حاضر، ارزش بازار تسلا از حاصل‌جمع ارزش بازار برندهای مزدا، رنو، ولوو، نیسان،‌کیا، هیوندای، فورد، جی‌ام، بی‌ام‌دبلیو، دایملر، فولکس‌واگن و تویوتا بیشتر است.

البته حتماً به این نکته توجه دارید که ارزش بازار بر اساس تعداد و قیمت سهام یک شرکت مشخص می‌شود و الزاماً به مقیاس یک سازمان، میزان فروش و گستردگی بازار آن شرکت ربط ندارد. چنان‌که فروش سالانهٔ تسلا از اغلب برندهای دیگری که نام بردیم کمتر است.

ارزش بازار معمولاً فاکتورهای دیگری نظیر میزان سوددهی بر سرمایه و امید بازار به آیندهٔ یک شرکت را منعکس می‌کند.

#صنایع جهان #صنعت خودرو

فعلاً خبری از صفحه نمایش لمسی در BMW نیست

یکی از مشکلات دوران کرونا، کاهش تولید تراشه‌های الکترونیکی بود. این مشکل دامن بسیاری از کارخانجات از جمله BMW را گرفت.

به همین علت، بخشی از BMW‌هایی که امسال به بازار عرضه می‌شون صفحه‌ی نمایش لمسی نخواهند داشت. البته این شرکت اعلام کرده که خریداران به جبران این مشکل، ۵۰۰ دلار اعتبار دریافت خواهند کرد (+).

شرکت فورد هم تابستان سال ۲۰۲۱ مجبور شد خط تولید خودرو F-150 خود را به خاطر نبودن یک Chipset به طور کامل متوقف کند (+).

خودرو BMW

دو پیشنهاد برای مطالعه در متمم:

چند نمونه از خودروهای مفهومی قدیمی

چرا خودروها را به شکل حباب می‌ساختند؟

#صنایع جهان #صنعت خودرو

عرضه اولیه سهام شرکت ولوو

شرکت ولوو – که مالکیت آن از سال ۲۰۱۰ در اختیار خودروساز چینی جیلی است – قصد دارد در آینده نزدیک سهام خود را در بورس عرضه کند (+/+).

عرضه اولیه سهام،‌ به خودی خود اتفاق شگفت‌انگیزی نیست. اما نکته‌ی مهم، انگیزه‌ای است که برای عرضه سهام مطرح شده است. ولوو گفته قصد دارد خط خودروهای الکتریکی خود را توسعه داده و سهم بازار بزرگ‌تری کسب کند. از آن‌جا که هر نوع تأخیر در پیاده‌سازی این استراتژی می‌تواند اثرات منفی بلندمدت داشته باشد، جیلی تصمیم گرفته سهام ولوو را در بازار عرضه کند تا با جذب ۲۰ تا ۳۰ میلیارد دلار سرمایه،‌ این شرکت بتواند مسیر رشد را سریع‌تر طی کند.

بازار خودرو در جهان بسیار رقابتی است و نبرد فعلی نه بر سرِ اصل تحول، بلکه متمرکز بر «سرعت تحول» است.

عرضه اولیه سهام ولوو

دو پیشنهاد برای مطالعه در متمم:

چند نمونه از خودروهای مفهومی قدیمی

چرا خودروها را به شکل حباب می‌ساختند؟

#صنایع جهان #صنعت خودرو